"Katolički intelektualci" protiv spomenika Srbima

ZAGREB - Grupa od 174, kako sebe nazivaju, katolička intelektualca, uputila je protestno pismo hrvatskoj premijerki Jadranki Kosor zbog odobrenih sredstava za obnovu spomenika ustanku naroda Like u Drugom svetskom ratu protiv okupatora i ustaša.

Potpisnici pisma, od kojih su mnogi poznati po desničarskim i proustaškim istupanjima, naveli su da protestuju zbog "protivivilizacijskog čina hrvatske vlade počinjenog odobrenjem obnove spomenika četničkom fašističkom zločinu genocidnih razmera započetom od četničke rulje u Srbu 27. jula 1941."

Potpisnici tvrde da 27. jula 1941. nisu "ustali Hrvati, Srbi i drugi narodi Like" i da nije reč o obnovi spomenika ustanku naroda Like, već su tog dana, "sotonskom mržnjom prema hrvatskom narodu i svakoj hrvatskoj državi ispunjeni, monstruoznim zločinom ustali jedino srpski četnici, a protiv svekolikog hrvatskog civilnog puka toga kraja, smerajući istrebljenje hrvatskog naroda u celini i protiv postojanja i opstanka bilo kakve hrvatske države".

"Tog dana počeo je pokolj svog nepravoslavnog i nesrpskog puka istočne Like i jugozapadne Bosne, kako katolika, tako i muslimana, koji su organizovali pripadnici četničkog pokreta Draže Mihailovića, a u čijim su redovima u to vreme bili i vodeći srpski komunisti iz tog područja", napisali su tzv. katolički intelektualci.

Među njima su i sveštenik Anđelko Kaćunko, šef Hrvatskog informativnog centra Ante Beljo, predsednički kandidat Josip Jurčević i bivši predsednički kandidat Zvonimir Šeparović.

Ustanak 27. jula 1941. su organizovali komunisti Like i Bosanske Krajine, pa su tog dana oslobođeni Srb i Drvar, posle čega se ustanak širio prema Gospiću i Dalmaciji.

Jedina kontroverza ustanka bilo je paljenje sela Boričevac u kome su bile stacionirane ustaške snage koje su masovno ubijale Srbe u tom kraju. Žrtava nije bilo, jer su vođe ustanka, znajući za raspoloženje ustanika, javili meštanima koji su pravovremeno otišli.

Pre najnovijeg rata se 27. jul slavio kao dan ustanka u Hrvatskoj, ali je dolaskom HDZ-a na vlast taj praznik ukinut.

Taj dan ustanka svake godine narodnim zborom obeležavaju Srpsko narodno vijeća i Savez antifašističkih boraca i antifašista Hrvatske, a jedan od njihovih zahteva je i obnova spomenika, rad Vanje Radauša iz 1951, koji je, posle "Oluje", porušen, kao i varoš Srb.

Odluka vlade je rezultat nastojanja Samostalne demokratske srpske stranke koja naglašava da je obnova antifašističkih spomenika jedna od tačaka koalicionog sporazuma.