Međunarodni dan holokausta nad Romima

BEOGRAD - Međunarodni dan holokausta nad Romima biće obeležen širom sveta, odavanjem počasti žrtvama rasističkog pogroma, u kome je tokom Drugog svetskog rata nestalo oko 1,2 miliona Roma.

Dan holokausta nad Romima ustanovljen je u znak sećanja na 16. decembar 1942. godine, kada je zapovednik SS-trupa i Gestapoa (zloglasne tajne policije) nacističke nemačke Hajnrih Himler izdao naredbu da se Romi iz evropskih zemalja pod nacistickom i fašitičkom okupacijom deportuju u "porodični logor" Aušvic - Birkenau.

Prema raspoloživim podacima, posle Himlerove naredbe, u taj logor je deportovano oko 25.000 Roma, a istoričari su ustanovili da je samo u noći između 3. i 4. avgusta 1944. godine više od 4.000 osoba, uključujući decu i stare, poslato u krematorijum.

Obeležavanje od 1995. godine

Dan holokausta nad Romima obeležava se od 1995. godine, a centralni savet Roma, sa sedištem u nemačkom gradu Hajdelbergu, svake godine tim povodom organizuje posete zloglasnim nacističkim logorima - Dahau, Aušvic, Buhenvald, Mathauzen i polaganje venaca na spomenike nevinim žrtvama nacizma i fašizma.

Romi su, kao i Jevreji, bili zatočenici gotovo svih koncentracionih logora u Evropi, počev od 1936. godine pa do završetka rata, ali za razliku od holokausta nad Jevrejima, najteži zločin nad Romima, kao i genocid nad srbima, u svetu je nedovoljno poznat i istražen.

Nemačka vlada ga je priznala tek 1981. godine, kada je tadašnji kancelar Vili Brant primio delegaciju Međunarodne organizacije Roma u Bonu.

Knjiga holokausta

Prvo celovito delo o stradanju Roma u Evropi i, posebno bivšoj Jugoslaviji, objavili su Rajko Đurić i Antun Miletić januara ove godine u Srbiji pod nazivom "Istorija holokausta nad Romima".

U ovoj knjizi objavljen je ankeks sa imenima 28.600 Roma pobijenih na području Jasenovca i Gradine u logorima smrti ustaške "Nezavisne države Hrvatske", marionetske tvorevine nacističke Nemačke.

Procenjeno je, međutim, da je u ustaškim i nemačkim logorima nestalo oko 40.000 Roma, a neki istoričari smatraju da je stvarna brojka duplo veća, budući da je od broja popisanih marta 1931. godine preživelo svega pola procenta romske populacije.