Nova knjiga Čedomira Popova

BEOGRAD - Srpska književna zadruga predstavila je istorijsku studiju akademika Čedomira Popova "Istočno pitanje i Srpska revolucija 1804-1918." koja je objavljena u 100. jubilarnom kolu SKZ.

Prema rečima glavnog i odgovornog urednika SKZ dr Marka Nedića, Popov se u knjizi, koja predstavlja sintezu njegovih naučnih istraživanja, bavi "istočnim pitanjem" i njegovim vezama sa Srpskom revolucijom u 19. veku .

Popov, prepoznaje osnovu tog pitanja u stalnoj borbi velikih evropskih sila (Austrija, Turska, Rusija, Nemačka, Engleska i Francuska) za prevlast nad prostorom Balkana, pa time i za srpski nacionalni i državni prostor.

Odajući priznanje piscu da je pronašao i potvrdio veoma složene i realne veze koje postoje između "istočnog pitanja" i srpske revolucije, Nedić je rekao da je Popov video srpsku revoluciju kao integralni deo "istočnog pitanja" koje je privremeno dobilo razrešenje 1918. godine ujedinjenjem srpskog naroda u zajedničku jugoslovensku državu.

Prema njeghovoj oceni, knjiga koju je objavila SKZ jedan je od najkrupnijih naučnih priloga ovoj temi u današnjem vremenu.

Ekmečić: Studija kao vid pobune

Akademik Milorad Ekmečić je konstatovao da ovu knjigu doživljava kao još jedno delo u lancu Popovljevih mudrih sinteza na polju istoriografije i kao njegov vid "pobune" protiv različitih tumačenja "totalne istorije".

Tumačeći autorovo poimanje totalne istorije kao spoj registrovanja događaja i političkih ideja koji su pokretači svih ostalih društvenih kretanja, Ekmečić je kazao da takvi pogledi na istoriju nisu inferiorni u odnosu na insistiranje da je najbitnije praćenje svakodnevnog života običnog čoveka i kroz njih se tumače istorijska zbivanja.

Ekmečić je zaključio da Popov "istočno pitanje" vidi kao borbu za podelu Osmanlijskog carstva.

Popov je dao tumačenje srpske revolucije koju je označio kao promašenu i kao dugotrajan proces borbe za oslobođenje seljaka, dodao je Ekmečić. Autor je istakao da je želeo ovom knjigom da još jednom skrene pažnju na problem srpske istorije novog veka - njenu nacionalnu revoluciju.

On je ovaj zadatak shvatio kao izazov, jer je primetio da se potiskuje nacionalno-politička problematika u korist "istorije svakidašnjeg života", ali i zato što je primetio da se interesovanje čitalačke javnosti ne smanjuje za teme nacionalne istorije.