Kapitalno delo teorije književnosti u izdanju SKZ

Srpska književna zadruga, verna načelima svojih osnivača od pre više od jednoga veka, objavila je kapitalno delo teorije književnosti "Uvod u istorijsku poetiku epa i romana" Jeleazara Meletinskog u prevodu Radmile Mečanin.

Na jučerašnjoj konferenciji za novinare, dr Marko Nedić donedavni glavni urednik SKZ je kazao da je ovim delom, čije je objavljivanje pomogao Sekretarijat za kulturu Beograda u okviru programa podrške kapitalnim izdanjima, obnovljena donekle zamrla edicija "Književna misao" u čijem su Uređivačkom odboru profesori univerziteta Đorđije Vuković i Ljubiša Jeremić, akademik Nikša Stipčević i Ivo Tartalja.

Nedić je predstavio autora Meletinskog (1918-2006) kao jednog od najboljih ruskih i svetskih proučavalaca književnosti, umetnosti, kulture, religije, mitologije, a knjigu kao nastavak "Istorijske poetike novele" koja je prethodno objavljena na srpskom jeziku.

Meletinski, kao odličan znalac stare i nove književnosti na Zapadu i Istoku, uspešno je tumačio pitanja koja se tiču nastanka, razvoja i tipologije žanrova u dugom rasponu od najranijih epoha do novijeg doba.

Prema Nedićevoj oceni Meletinski je zahvaljujući svom velikom znanju "argumentovano mogao da izdvaja ono što je za empirijsko i teorijsko istraživanje ranih književnih oblika bitno i paradigmatično, zaključujući da je roman nastao na osnovu unutrašnjeg tematskog i sadržinskog povezivanja novelističkih nizova".

Za Nedića je posebno zanimljivo da je autor pokazao komparativne veze između evropskih pikarskih romana i dalekoistočnih (kineskih) romana o avanturistima, varalicama, razvratnicima.

"Meletinski je ovom knjigom ubedljivo pokazao da je istorijska poetika jedna od ključnih disciplina za analitičko izučavanje književnih rodova i vrsta i sigurna osnova za dalje proučavanje poetike", zaključio je Nedić.

Mečanin se zadržala na detaljnom predstavljanju Meletinskog kao jedinog dostojnog nastavljača Veselovskog i njegove teorije o nastanku književnih žanrova i sižea, što je bilo strogo sankcionisano u staljinističkoj eri (Meletinski je dva puta osuđivan na po 10 godina robije).

Ona je uverena da su teorijske knjige Meletinskog deo svetske kulturne baštine i da će jednoga dana biti izučavane uz Aristotelovu "Poetiku".