Danas je praznik Sveta tri jerarha

BEOGRAD - Praznik Sveta tri jerarha, vaseljenskih hrišćanskih učitelja, bogoslova i svetitelja - Vasilija Velikog, Grigorija Bogoslova i Jovana Zlatoustog, biće obeležen danas u svim hramovima SPC.

Na ovaj praznik služe se liturgije u slavu svetitelja koji su svojim umom, obrazovanjem i načinom propovedanja hrišćanstva prevazišli svoje savremenike, a svojim bogoslovljem zadužili sveukupno hrišćanstvo zauzevši visoko mesto u istoriji hrisćanske crkve.

Tri vaseljenska učitelja su bili tema velikih bogoslovskih sporova u 11. veku jer su jedni uzdizali Vasilija zbog njegove čistote i hrabrosti, drugi Grigorija zbog nedostižne visine u bogoslovlju, a treći Zlatoustog zbog čudesne slatkorečivosti i jasnoće u propovedanju hrišćanske vere.

Javni spor je okoncan ustanovljenjem zajedničkog praznika sva tri vaseljenska učitelja, 1084. godine u Carigradu, u vreme cara Aleksija i Komnena pa se od tada kao Sveta tri jerarha slave uvek 12. februara, odnosno 30. januara po julijanskom i bogoslužbenom kalendaru SPC.

Prema predanju, svetitelji su se javili u snu episkopu evhairskom Jovanu, prvo svaki zasebno, a potom zajedno, poručivši mu da su "jedno u boga", da u njima nema ništa protivrečno i savetujući ga da im napiše zajedničku liturgiju i odredi zajednički praznik.

Na ovaj praznik SPC slavi svetog Vasilija Velikog kao retoričara, filozofa i pisca svetih liturgija koje se služe 10 puta godišnje na velike pravoslavne praznike.

Sveti Grigorije Bogoslov se proslavlja kao episkop u Carigradu koji je 12 godina upravljao crkvom utvrđujući pravoslavlje, a sveti Jovan Zlatousti kao veliki besednik i tumač Svetog pisma koji je svojom rečitošću i jasnoćom misli prevazišao sve grčke retoričare.

Sveta tri jerarha uživaju veliko poštovanje u srpskom narodu gde su od davnine esnafska slava metalaca.

Pravoslavni grčki narod ih smatra ne samo crkvenim, već i nacionalnim i školskim praznikom.

Svaki od ovih crkvenih otaca praznuje se posebno u istom mesecu - Sveti Vasilije Veliki 1. januara, sveti Georgije Bogoslov 25. i sveti Jovan Zlatousti 27. januara, po julijanskom kalendaru koji poštuje SPC.